TİYSAT 2025 Lansman Toplantısı: Geleceğe Yön Veren Bir Buluşma

Teknoloji, İlaç ve Yerli Sanayi Topluluğu (TİYSAT) olarak, 9 Ocak 2025 tarihinde düzenlenen lansman toplantısında, Türkiye’nin ilaç sektöründe süregelen gelişim sürecine ışık tutan önemli veriler paylaşıldı. Sunumda, Türkiye’nin ilaç sektöründe yerli üretim kapasitesini güçlendirme yolculuğu detaylı bir şekilde ele alındı.

Türkiye’nin Üretim Altyapısındaki Süreklilik ve Gelişim

Türkiye’nin ilaç sektöründe 109 ilaç üretim tesisi ve 13 hammadde üretim tesisi bulunuyor. Bu tesislerin önemli bir kısmı, son yıllarda yapılan yatırımlar ve modernizasyon çalışmaları sayesinde global standartlara uygun şekilde faaliyet göstermeye devam ediyor. Özellikle biyoteknolojik ilaç üretimine yönelik altyapı geliştirme çalışmaları, sektörün küresel pazar ihtiyaçlarına cevap verebilme yetkinliğini artırdı.

Hammadde üretiminde ise hala önemli bir dışa bağımlılık söz konusu. Türkiye’deki 13 hammadde üretim tesisinin kapasitesinin artırılması ve çeşitlendirilmesi, bu alandaki ithalatın azaltılmasında kritik bir role sahip. Bu tesislerin, pandemi döneminde ortaya çıkan tedarik zinciri risklerini azaltmak amacıyla daha stratejik bir şekilde yönetilmesi gerektiği de toplantıda vurgulandı.

Yerli Yan Sanayi Şirketlerinin Artışı

Yerli ilaç yan sanayi şirketlerinin sayısı, son yıllarda süregelen destek mekanizmaları ve teşvik politikaları sayesinde 65’e ulaştı. Bu şirketler, ilaç sektörünün ihtiyaç duyduğu makine, ekipman, yardımcı malzeme ve diğer kritik girdilerin üretiminde giderek daha etkin bir rol üstleniyor. Yan sanayi şirketlerinin faaliyet alanları; laboratuvar cihazları, ilaç takip sistemleri, temiz oda ekipmanları ve biyoteknolojik süreçlere yönelik makinelere kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor.

Toplamda 47.500 kişiye istihdam sağlayan bu yapı, sektörde iş gücünün niteliksel ve niceliksel olarak geliştirilmesi gerektiğine de işaret ediyor. TİYSAT toplantısında, bu süreci daha ileriye taşımak için sektörel eğitim programlarının hayata geçirilmesi gerektiği belirtildi.

İthalatın Süregelen Baskısı ve Yerelleşme İhtiyacı

Türkiye’nin ilaç ithalat değeri 5,74 milyar USD, ilaç girdileri ithalatı ise 1,59 milyar USD olarak açıklandı. Bu veriler, özellikle etken madde (API) ve yardımcı malzeme gibi stratejik girdilerde dışa bağımlılığın devam ettiğini gösteriyor. İthalatın yüksek seviyelerde olması, yerli üretimin artırılması ihtiyacını daha da belirgin hale getiriyor.

Sunumda, dışa bağımlılığın devam etmesinin sektörde ekonomik ve lojistik risklere yol açtığına dikkat çekildi. Örneğin, hidroksiklorokin gibi etken maddelerin pandemi döneminde yaşanan kıtlığı, ithalata bağımlılığın sektördeki kırılganlıkları nasıl artırabileceğini gözler önüne sermiştir. Yerelleştirme çalışmalarının hızlandırılması ve üretim süreçlerinin yerlileştirilmesi için daha fazla teşvik ve Ar-Ge yatırımı gerektiği vurgulandı.

Toplantının Katılımcı Profili ve İstişare Bölümü

Toplantıya ilaç üretim sektörüne üretim yapan yerli tedarikçilerin yanı sıra, bu hususlarla ilgili çalışmalar yürüten akademisyenler, sektöre yatırım yapmak isteyen yatırımcılar ve diğer ilgililer de hazır bulundu. Katılımın yüksek olduğu toplantıya 59 yerli yan sanayi şirketi ve 130 davetli iştirak etti. Tüm katılımcılar birbirlerini tanıma fırsatı buldular ve gelecekte yapabilecekleri işbirlikleri ile ilgili ilk temelleri de atmaya başladılar.

Katılımcı profili, yerli yan sanayi şirketleri arasında etken ve yardımcı malzeme, makine ve ekipman, yedek parça, laboratuvar ekipmanları, sarf malzeme, yazılım gibi alanlardan özel inşaat malzeme sektörlerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsadı.

Toplantının istişare bölümünde tüm katılımcılar hem mevcut yönetime sorularını yönelttiler hem de fikirlerini tartışma imkânı buldular. Tüm paydaşların ortak sorunlarının tespit edileceği bir beyin fırtınası yapılarak, TİYSAT’ın özellikle çalışma yapması gereken alanlar belirlendi. Bu çerçevede, yerli üretim süreçlerinin geliştirilmesi ve tedarik zincirinin güçlendirilmesi üzerinde duruldu.

TİYSAT’ın Stratejik Omurgası

Toplantıda, TİYSAT’ın kuruluş felsefesi ve fikri altyapısı olarak üç temel unsur öne çıkarıldı:

• İlaç üretim girdileri sektörünün ekonomik boyutu,
• Uluslararası strateji boyutu,
• Milli güvenlik kavramı içindeki yeri.

Bu üç temel unsur üzerine bir strateji ve iletişim yönetimi kurgulanacağı ifade edildi. Ayrıca, planların uygulanması için oluşturulması gereken komisyonlar tartışılarak, ortak bir yönetim yapısının önemi vurgulandı.

Geleceğe Dair Çıkarımlar

Bu veriler, Türkiye ilaç sektörünün gelişim sürecinde önemli mesafeler kat ettiğini, ancak dışa bağımlılık sorunlarının çözümü için daha fazla çaba gerektiğini ortaya koyuyor. Yerli üretim kapasitesinin artırılması, sürdürülebilir bir yapı inşa etmek ve küresel piyasalarda rekabetçi bir konum kazanmak için kilit öneme sahip.

TİYSAT olarak, yerli yan sanayi şirketlerinin desteklenmesi ve sektördeki yerelleştirme stratejilerinin uygulanmasıyla, Türkiye’nin ilaç sektöründe daha bağımsız ve güçlü bir konuma ulaşması için kararlılıkla çalışmaya devam edeceğiz.